MEDIATRAINING EN ERGERNISSEN
In de eind jaren tachtig / begin negentig was ik Dagelijks Bestuurder in de deelgemeente Hoek van Holland. Het CDA besloot in die tijd zijn dagelijkse bestuurders in alle deelgemeenten mediatraining te laten volgen. Op een zaterdagmorgen in Hillegersberg kwam Frits Wester binnenstappen. Hij was toen nog erg nuchter en legde via allerlei rollenspelletjes uit hoe je een vraag van een journalist moest beantwoorden. Filmpjes waren voorbeelden. Het werd knippen en plakken, onderbreking na onderbreking. Het kwam er feitelijk op neer dat je eigenlijk niets belangrijks moest zeggen, waarop je teruggefloten kon worden.
In de wekelijkse praktijk van de regionale en lokale kranten had ik ook niets aan die tips. Toen ik namelijk vond dat Hoek van Holland nooit aan een open zwembad (met een heel negatief exploitatieresultaat) moest beginnen, wilde ik dat best naar buiten brengen: “We hebben al zo’n groot bad dat Noordzee heet.” Ik kreeg min of meer een spreekverbod. Verkiezingsangst heette dat.
Ik de jaren erna bij “veel opfriscursussen” op mijn werk had ik een pokkenhekel aan rollenspelletjes en ik ging altijd in de contramine als ik weer aan de beurt was. ”Wat doe je met een collega die zich altijd maar ziekmeldt.?” Cursusleiders vonden dat niet zo leuk. Ik diende complimentjes te geven aan mensen die ‘lekker zweverig” het spel meespeelden. De trainer ging met 1000 euro ex -BTW per middag naar huis: ik met een tas ergernis. Ik ben in de zeventiger jaren opgegroeid: lange haren, scherpe pen. Daarom schrijf ik af en toe columns. Mijn vader had geen mediatraining gehad op de lagere school: Als ik slecht was, zei hij simpel. “Je speelde als een natte krant vandaag.”
De avond van Oranje tegen Oezbekistan ergerde ik me weer groen en geel aan het commentaar van onze nationale voetbalaanvoerder Van Dijk. Na een hopeloze partij voetbal in de best mogelijke opstelling op dit moment tegen Oezbekistan (FIFA-ranking 50), op een troosteloze accommodatie met een triest aangewezen Amerikaanse scheidsrechter, probeerde Van Dijk na afloop alles weer goed te praten. Zelf speelde hij gewoon slecht, maar hij zag na afloop toch wel veel lichtpuntjes. Ik niet, want Til had eigenlijk ook een strafschop moeten tegenkrijgen na een wel heel knullige handsbal. Elke aanvaller wordt bij iedere corner (ook en vooral in Nederland) vastgepakt. Daar hoef je niet eenmalig een penalty in blessuretijd voor te geven. Oezbekistan eigenlijk genaaid.
Nee, na een mediatraining alles met de mantel der liefde bedekken. Van wie hebben de spelers die gehad? Van de lieve Carrie ter Napel op zaterdagmorgen? Foute keuze: je moet voetballers leren dat ze zeggen waar het op staat. Neem Valentijn Driessen of Kjeld Nuis, maar dat vinden ze in Zeist een azijnpisser respectievelijk arrogante kwal. Peter Bosz durft wel, Veerman aangeleerd.
Vertel simpel na afloop dat het een waardeloze vertoning was: zoals je vroeger als amateur in de kleedkamer deed als de keeper blunderde en de spits een kans verprutste.
Doe niet zo lief of liever slap: “Het komt wel goed tegen Japan”. Echt niet: dat team speelt namelijk heel wat beter dan Oezbekistan en doet het altijd met een lach van de rijzende zon om de mond. Het leek of de ex-Russische republiek in oorlog was. Ze waren juist uitgenodigd, omdat die hetzelfde spelen als Ueda’s maatjes. En dan is er de ergernis van nietszeggende persconferenties van Koeman, ze zijn allemaal het gevolg van mediatraining. Veerman gaat niet mee vanwege zijn gedrag: geen kwaad woord over de vreemde fratsen van Weghorst, Noah Lang en Memphis.
Welke journalist zegt ook eens iets scherps tegen Nigel de Jong? Bijlow gaat niet mee als vierde keeper. Dat kost immers te veel geld. In dezelfde krant stond dat er 35 (!) stafleden meereizen. E zijn ook mediabegeleiders voor de spelers bij. Gaan die voor niks mee? Allemaal een eigen kamer of hebben ze stelletjes geformeerd? De Amerikaanse hotels zij bij nader inzien toch niet luxe genoeg voor de spelers. Is er wel een zwembad voor een nachtelijke zwempartij? O nee, dat hoeft nu niet, de finale is toch onbereikbaar, net als de halve en de kwart. Na afloop van de wedstrijd tegen de Oezbeken durfde ‘analist’ Huntelaar vrijwel niets te zeggen. De nasleep van mediatraining en een burn-out? Ga er dan niet zitten. Je hebt doekoes genoeg.
Ik ben geen tv-kijker voor 102 wedstrijden in vijf weken en midden in de nacht het toernooi is veel te groot geworden. Maar megalomanen regeren de FIFA en de wereld.
Ik erger me ook aan Oranje Jacks van Jumbo, Oranje badjassen bij AH, versierde huizen in de straat. Ik erger me aan een domme WK-quiz met oud-voetballers die na een goed beantwoorde simpele vraag een bal in een gat moeten schieten. Elke pupil doet dat tegenwoordig bij een paastoernooi. Die weet dat het geen aan te leren vaardigheid is, maar een gelukstreffer. Op de tribune zie ik volwassen mensen die een met een vlaggetje zwaaien en hard juichen als de producer dat wil. Ik erger me aan Johnny de Mol die van zijn vader dik betaalde quizjes mag leiden. In één week drie: Pokerface, WK-Quiz en de Kwis met Ballen. Ik erger me aan Voetbal Inside op Curaçao en aan de lachebek Rutger van Castricum. Is die nou werkelijk zo dom?
Ik erger me aan het Nederlandse vrouwenvoetbal: de eredivisie van hen stelt al niets voor. En Oranje verprutste een unieke kans om direct naar de WK te gaan. Ze laten zich afbluffen door een stel stoere Ierse meisjes, die harder kunnen lopen en schoppen dan de Hollandse. Waar kwam die keeper vandaan? En waar de scheidsrechter? Moeten het altijd vrouwen zijn die fluiten bij vrouwenvoetbal?
Maar dan ineens in de nabespreking van de wedstrijd tegen Ierland eindelijk een bevrijdende reactie van een oud-voetbalster. Nee, natuurlijk niet die Leonne Stentler.
Maar Mandy van der Berg een openbaring. ”Het was vandaag helemaal niks.” Mediatraining gehad? Ik denk het niet. Gewoon geboren en opgegroeid in het Westland, zeggen wat je vindt of ziet?
P.S. Ik word na twee ingenomen paracetamolletjes van 1000 mg dinsdagochtend laat wakker. Ik lees op mijn mobiel dat de reservespelers van Nederland met 2-1 verloren hebben van het B-team van Oezbekistan. Ik roep naar mijn vrouw dat we zaterdag op vakantie gaan. Naar de Kaapverdische eilanden. Bij het volgende WK zal de aanvoerder van dat land zeggen dat ze ‘een gerede kans ‘hebben om de finale te halen. Mediatraining gehad. Waarschijnlijk van Frits Wester. Maar ik zou Mandy van der Berg en Valentijn Driessen vragen: dorpsgenoten ook nog volgens mij.
Hoef je je niet langer dood te ergeren.
